روکش دندان شیری کودکان یک پوشش محافظ است که روی دندان آسیبدیده قرار میگیرد تا بخش باقیمانده دندان را در برابر فشار جویدن، شکستگی و پوسیدگی مجدد محافظت کند. برخلاف تصور بعضی والدین، دندان شیری فقط یک دندان موقتی و کماهمیت نیست که بتوان پوسیدگی آن را نادیده گرفت؛ این دندانها تا زمان مناسب برای رویش دندانهای دائمی در دهان کودک نقش مهمی در جویدن، صحبتکردن و حفظ فضای موردنیاز برای دندان دائمی دارند. زمانی که پوسیدگی بخش زیادی از ساختار دندان را از بین برده باشد، یک پرکردگی معمولی ممکن است نتواند استحکام کافی ایجاد کند و در چنین شرایطی دندانپزشک کودکان ممکن است روکش را پیشنهاد دهد.
چرا دندان شیری کودکان به روکش نیاز دارد؟
یکی از مهمترین دلایلی که دندانپزشک کودک روکش را توصیه میکند، پوسیدگی وسیع دندان است؛ بهخصوص زمانی که پوسیدگی چند سطح از دندان را درگیر کرده و مقدار زیادی از بافت سالم باقی نمانده باشد. دندانهای شیری به دلیل ساختار متفاوت و ضخامت کمتر بافتهای سخت نسبت به دندانهای دائمی میتوانند در برابر پیشرفت پوسیدگی آسیبپذیر باشند و وقتی پوسیدگی گسترده میشود، حفظ یکپارچگی دندان اهمیت زیادی پیدا میکند.
دلیل دیگر، ضعیفشدن دندان پس از درمان پالپ است. اگر پوسیدگی عمیق به پالپ دندان رسیده باشد، ممکن است کودک به درمانهایی مانند پالپوتومی یا پالپکتومی نیاز پیدا کند. پس از چنین درمانهایی، دندان شیری ممکن است به محافظت بیشتری نیاز داشته باشد و روکش استیل ضدزنگ در بسیاری از موارد بهعنوان ترمیم نهایی مورداستفاده قرار میگیرد. AAPD
تاثیرات از دست دادن زودهنگام دندان های شیری بر دندان های دائمی
دندان های شیری مانند یک فضانگهدار، فضای دندان های دائمی را حفظ میکنند، از دست دادن زود هنگام آنها باعث میشود فضای حفظ شده دچار مشکل شده و هنگام رویش دندان های دائمی، دندان ها با کمبود فضا مواجه میشوند زیرا دندان های شیری کناری فضای خالی را اشغال کرده و بروز این مشکلات احتمال ارتودنسی را در آینده برای کودک افزایش میدهد.
چه زمانی روکش نسبت به پرکردن انتخاب بهتری است؟
روکش معمولاً زمانی مطرح میشود که ساختار باقیمانده دندان برای نگهداشتن یک پرکردگی معمولی کافی نباشد یا احتمال شکست ترمیم بالا باشد. برای مثال، اگر پوسیدگی چند سطح دندان را درگیر کرده، دیوارههای دندان بسیار نازک شدهاند یا کودک در معرض خطر بالای پوسیدگی قرار دارد، پوشاندن کامل تاج ممکن است محافظت قابلاعتمادتری ایجاد کند. همین موضوع درباره دندانهایی که پس از درمان پالپ ضعیف شدهاند نیز اهمیت دارد. بااینحال، اگر پوسیدگی محدود باشد و دندان هنوز ساختار سالم کافی داشته باشد، ممکن است پرکردگی یا روش محافظهکارانهتر انتخاب مناسبتری باشد؛ بنابراین صرفاً وجود پوسیدگی به معنای نیاز قطعی به روکش نیست
انواع روکش دندان شیری کودکان
روکشهای دندان شیری بر اساس محل قرارگیری دندان، میزان تخریب، نیاز زیبایی و شرایط درمانی کودک انواع مختلفی دارند. در دندانهای خلفی، یعنی دندانهای آسیاب شیری، روکشهای استیل ضدزنگ یا SSC یکی از رایجترین گزینهها هستند؛ زیرا این دندانها نیروی زیادی را هنگام جویدن تحمل میکنند و مقاومت مکانیکی روکش اهمیت بالایی دارد. برای دندانهای جلویی که در معرض دید هستند، گزینههای همرنگ دندان یا روکشهای دارای پوشش زیبایی نیز ممکن است موردتوجه قرار بگیرند. انتخاب جنس روکش نباید فقط بر اساس ظاهر آن انجام شود، زیرا دوام، شرایط دندان، همکاری کودک و محل قرارگیری دندان هم در تصمیمگیری نقش دارند
روکش استیل ضدزنگ یا اس اس کرون (SSC) چیست؟
Stainless Steel Crown یا SSC یک روکش فلزی پیشساخته است که توسط دندانپزشک متناسب با اندازه و شکل دندان کودک انتخاب و روی دندان آمادهشده قرار داده میشود. این روکشها بهویژه برای دندانهای آسیاب شیری کاربرد زیادی دارند و به دلیل مقاومت بالا در برابر نیروهای جویدن، گزینهای مناسب برای دندانهایی هستند که به طور گسترده تخریب شدهاند. یکی از مهمترین مزایای SSC این است که به جای پوشاندن تنها یک قسمت از دندان، ساختار باقیمانده تاج را به شکل گستردهتری محافظت میکند.
البته ظاهر فلزی این روکشها ممکن است برای برخی والدین یا کودکان جذاب نباشد، بهخصوص اگر روی دندانهای جلویی قرار گیرند. به همین دلیل، برای دندانهای قدامی گزینههای زیبایی مانند روکشهای همرنگ دندان یا روکشهای دارای پوشش رزینی نیز وجود دارد. بااینحال، در انتخاب روکش زیبایی باید به این نکته توجه کرد که مواد همرنگ دندان ممکن است در برخی شرایط نسبت به ساختار فلزی مقاومت متفاوتی داشته باشند و احتمال جداشدن یا آسیبدیدن بخش زیبایی وجود داشته باشد؛ بنابراین دندانپزشک باید بر اساس شرایط واقعی دندان و نیاز کودک گزینه مناسب را انتخاب کند
روکشهای همرنگ دندان برای کودکان
روکشهای همرنگ دندان بیشتر زمانی موردتوجه قرار میگیرند که زیبایی ظاهری اهمیت بیشتری داشته باشد، بهخصوص در دندانهای جلویی. این روکشها میتوانند ظاهر طبیعیتری ایجاد کنند و برای کودکانی که نسبت به دیدهشدن روکش فلزی حساس هستند، انتخاب جذابتری باشند. بااینحال، انتخاب آنها باید باتوجهبه میزان تخریب دندان، محل دندان و میزان نیروی جویدن انجام شود. در برخی موارد، دندانپزشک ممکن است از روکشهای استیل ضدزنگ با پوشش زیبایی یا سایر گزینههای ترمیمی کامل تاج استفاده کند
تفاوت روکش دندان شیری و دائمی چیست؟
مهمترین تفاوت در این است که روکش دندان شیری برای حفظ یک دندان موقت تا زمان طبیعی افتادن آن طراحی میشود، درحالیکه روکش دندان دائمی معمولاً باهدف محافظت طولانیمدت از یک دندان دائمی ساخته میشود. دندان شیری باید تا زمان مناسب در دهان باقی بماند، زیرا ازدسترفتن زودهنگام آن میتواند نظم فضای دندانی را تحتتأثیر قرار دهد و در برخی موارد نیاز به استفاده از فضا نگهدارنده ایجاد کند. در مقابل، دندان دائمی قرار است برای سالهای بسیار طولانی در دهان باقی بماند و به همین دلیل انتخاب مواد و طراحی روکش برای آن معمولاً با ملاحظات بلندمدت متفاوتی انجام میشود
تفاوت دیگر به نوع روکش و تکنیک درمان مربوط میشود. در دندانهای شیری، روکشهای پیشساخته مانند SSC کاربرد گستردهای دارند و دندانپزشک آنها را در جلسه درمان متناسب میکند؛ اما در دندانهای دائمی، بسته به شرایط، ممکن است روکشهای ساختهشده در لابراتوار از مواد مختلف مورداستفاده قرار گیرند. همچنین زمان باقیمانده تا افتادن دندان شیری در تصمیمگیری اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، روکش دندان شیری را نباید صرفاً نسخه کوچکشده روکش دندان بزرگسالان دانست؛ درمان کودک باید بر اساس رشد فک، زمان رویش دندان دائمی و وضعیت اختصاصی دندان طراحی شود.
تفاوت روکش دندان شیری و دائمی چیست؟
فرآیند روکش کردن دندان شیری معمولاً با معاینه دقیق شروع میشود. دندانپزشک ابتدا میزان پوسیدگی و مقدار ساختار سالم باقیمانده را بررسی میکند و در صورت نیاز از تصویربرداری برای ارزیابی پوسیدگیهای بیندندانی یا وضعیت ریشه و پالپ کمک میگیرد. اگر پوسیدگی به پالپ رسیده باشد، ممکن است ابتدا درمان پالپ انجام شود و سپس روکش بهعنوان ترمیم نهایی قرار گیرد. در مقابل، اگر پالپ سالم باشد، درمان ممکن است با برداشتن بافت پوسیده و آمادهسازی دندان برای روکش ادامه پیدا کند
در مرحله بعد، دندان برای قرارگرفتن روکش آماده میشود. دندانپزشک مقدار لازم از ساختار دندان را برای ایجاد فضای مناسب و نشستن صحیح روکش آماده میکند، سپس اندازه و شکل مناسب روکش را انتخاب میکند. روکش باید بهگونهای قرار بگیرد که تماس مناسبی با دندانهای مجاور داشته باشد و عملکرد طبیعی کودک هنگام جویدن حفظ شود. در نهایت، روکش با ماده چسباننده مناسب در جای خود ثابت میشود. اگر کودک همکاری محدودی داشته باشد یا درمان پیچیده و گسترده باشد،
آیا روکش کردن دندان شیری درد دارد؟
خود فرآیند روکش کردن دندان معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین کودک نباید هنگام آمادهسازی دنداندرد قابلتوجهی احساس کند. ممکن است کودک فشار، لرزش یا صدای ابزارهای دندانپزشکی را حس کند، اما این احساس با درد متفاوت است. اگر دندان به درمان پالپ نیاز داشته باشد، نوع درمان و وضعیت عصب نیز در تجربه کودک تأثیر دارد. مهمترین نکته این است که والدین پیش از درمان، نگرانی خود را به شکل اضطرابآور به کودک منتقل نکنند؛ توضیح ساده و مثبت درباره روند درمان میتواند همکاری کودک را بهتر کند.
بعد از درمان ممکن است کودک برای مدت کوتاهی احساس متفاوتی هنگام گاززدن داشته باشد یا ناحیه درمانشده کمی حساس شود. در بیشتر موارد، این احساس باید بهتدریج کاهش پیدا کند. اگر کودک دچار درد شدید یا مداوم، تورم، تب، ترشح یا ناراحتی فزاینده شد، والدین باید با دندانپزشک تماس بگیرند، زیرا این علائم میتوانند نیازمند بررسی مجدد باشند. مدیریت درد و مراقبتهای پس از درمان نیز باید مطابق توصیه دندانپزشک انجام شود.
مراقبت از دندان شیری روکش شده چگونه است؟
روکش دندان شیری به این معنی نیست که کودک دیگر به مراقبت از آن دندان نیاز ندارد. اتفاقاً مسواکزدن منظم و کنترل مصرف مواد قندی همچنان اهمیت زیادی دارد، زیرا روکش فقط همان دندان را محافظت میکند و از پوسیدگی دندانهای دیگر جلوگیری نمیکند. والدین باید مطمئن شوند کودک روزانه با خمیردندان فلوراید دار مناسب سن خود مسواک میزند و در صورت توصیه دندانپزشک، از نخ دندان یا ابزارهای تمیزکننده بیندندانی استفاده میکند. همچنین معاینههای دورهای به دندانپزشک اجازه میدهد وضعیت روکش، لثه و سایر دندانها را بررسی کند.
اگر روکش روی دندان آسیاب قرار گرفته باشد، رعایت بهداشت اطراف لبه روکش اهمیت ویژهای دارد. باقیماندن پلاک و مواد غذایی در اطراف لثه میتواند باعث التهاب لثه شود. از طرف دیگر، کودکانی که سابقه پوسیدگی شدید دارند، معمولاً همچنان در گروه پرخطر قرار میگیرند و روکش یک راهحل کامل برای مشکل پوسیدگی محسوب نمیشود. AAPD بر مدیریت ریسک پوسیدگی و مراقبت پیشگیرانه در کنار درمان ترمیمی تأکید دارد؛ بنابراین درمان موفق زمانی اتفاق میافتد که روکش همراه با اصلاح عادات غذایی، بهداشت مناسب و پیگیری منظم باشد
روکش دندان شیری تا چه زمانی باید روی دندان باقی بماند؟
روکش دندان شیری معمولاً باید تا زمانی که دندان شیری به طور طبیعی برای رویش دندان دائمی کنار برود، در جای خود باقی بماند. این مدت برای هر کودک و هر دندان متفاوت است و به سن کودک، نوع دندان و زمان طبیعی افتادن آن بستگی دارد. وقتی ریشه دندان شیری بهتدریج تحلیل میرود، دندان لق میشود و در نهایت میافتد؛ روکش نیز همراه با دندان خارج میشود. به همین دلیل، والدین نباید برای برداشتن روکش در یک سن مشخص برنامهریزی کنند.
اگر روکش قبل از زمان طبیعی افتادن دندان جدا شود، لازم است وضعیت آن بررسی شود. در برخی موارد ممکن است روکش دوباره قابلاستفاده باشد و در شرایط دیگر، نیاز به ترمیم یا درمان جدید وجود داشته باشد. همچنین اگر دندان به دلیل پوسیدگی یا عفونت زودتر از زمان طبیعی از دست برود، دندانپزشک باید وضعیت فضای موجود برای دندان دائمی را ارزیابی کند و در صورت نیاز، درباره فضا نگهدارنده تصمیم بگیرد
مزایا و معایب روکش دندان شیری کودکان چیست؟
مزایا | معایب |
محافظت گسترده از دندان ضعیفشدن | ظاهر فلزی در روکشهای SSC |
مقاومت مناسب در برابر نیروهای جویدن | نیاز به آمادهسازی دندان |
گزینه مناسب برای پوسیدگیهای گسترده | احتمال شل شدن یا جداشدن روکش |
کاربرد پس از برخی درمانهای پالپ | نیاز به رعایت دقیق بهداشت دهان |
دوام مناسب در دندانهای شیری | مناسب نبودن یک نوع روکش برای همه کودکان |
ما متخصص لبخند شما هستیم
09358079591
یزد، میدان عالم،جنب بیمارستان شاهولی
متخصص و با تجربه
با بیش از ۱۰ سال سابقه
استریل و ایمن
رعایت کامل مسائل بهداشتی
تجهیزات پیشرفته
استفاده از بروزترین دستگاهها
محیط آرام و دلنشین
برای تجربهای بدون استرس